หน้าแรก > ข้อมูลท่องเที่ยว > น่าน > อุทยานแห่งชาติดอยภูคา
พิมพ์ พิมพ์หน้านี้
ส่งหน้านี้ให้เพื่อน
ข้อมูล XML
บุ๊คมาร์คหน้านี้

อุทยานแห่งชาติดอยภูคา
ดอยภูคา ดอยภูคาเป็นพื้นที่แห่งเดียวในประเทศไทยที่พบต้นชมพูภูคา (Bretschneidera sinensis Hemsl) ซึ่งเป็นพืชหายากและใกล้สูญพันธุ์ ต้นไม้ชนิดนี้พบครั้งแรกในประเทศไทยเมื่อปี พ.ศ. 2532 และไม่พบในพื้นที่ใดอีกเลย จึงได้รับการตั้งชื่อต้นไม้ตามสีของดอกและถิ่นที่พบว่า “ชมพูภูคา” อุทยานแห่งชาติดอยภูคา จึงเป็นพื้นที่อนุรักษ์สำคัญของพันธุ์ไม้ชนิดนี้ อุทยานแห่งชาติดอยภูคา มีพื้นที่ครอบคลุมอยู่ในท้องที่อำเภอปัว อำเภอเชียงกลาง อำเภอทุ่งช้าง อำเภอแม่จริม อำเภอท่าวังผา อำเภอสันติสุข อำเภอบ่อเกลือ และอำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดน่าน มีสภาพป่าอุดมสมบูรณ์ เป็นป่าต้นน้ำลำธาร ชั้น 1 A และมีจุดเด่นทางธรรมชาติที่สวยงามหลายแห่ง เช่น น้ำตกภูฟ้า น้ำตกแม่จริม น้ำตกผาฆ้อง ธารน้ำลอด พระลานหิน และป่าปาล์มดึกดำบรรพ์ มีเนื้อที่ทั้งหมดประมาณ 1,065,000 ไร่ หรือ 1,704 ตารางกิโลเมตร

ประวัติความเป็นมา
ด้วยสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดน่าน (นายสมชาย โลหะชาติ) ได้มีหนังสือ ที่ 13/2526 ลงวันที่ 24 กันยายน 2526 เรียน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (นายณรงค์ วงศ์วรรณ) ว่าได้รับการร้องขอจากราษฎร ขอให้กำหนดป่าดอยภูคา อำเภอปัว จังหวัดน่าน เป็นอุทยานแห่งชาติ เนื่องจากยอดดอยภูคาเป็นยอดเขาสูงสุด ของจังหวัดน่านอันเป็นสัญลักษณ์ของจังหวัด โดยมีความสูงถึง 1,980 เมตร จากระดับน้ำทะเล เป็นป่าต้นน้ำลำธารที่เป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำน่านมีทิวทัศน์ที่สวยงามเป็นสถานที่ทางประวัติศาสตร์ เนื่องจากมีการเล่าขานกันมาแต่ครั้งโบราณและเชื่อมั่นว่าเมืองเก่าของบรรพบุรุษคนเมืองน่านอยู่ในเขตบนเทือกเขาดอยภูคา


ต่อมากองทัพภาคที่ 3 ส่วนหน้า และกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในภาค 3 ได้มีหนังสือ ที่ กห 0483 (สน)/95 ลงวันที่ 27 มกราคม 2527 แจ้งว่าได้พบสภาพพื้นที่ป่าบริเวณบ้านปู จังหวัดน่าน พิกัดเส้นตรง 18-35 และเส้นราบ 07-70 ตามแผนที่มาตราส่วน 150,000 มีความอุดมสมบูรณ์และธรรมชาติที่สวยงาม และพื้นที่บริเวณพิกัด คิว เอ 2686 มีน้ำตกที่มีความสวยงามขนาดใหญ่ สมควรที่จะได้มีการออกประกาศพระราชกฤษฎีกากำหนดให้เป็นอุทยานแห่งชาติ


กองอุทยานแห่งชาติ กรมป่าไม้ ได้มีคำสั่งที่ 1786/2526 ลงวันที่ 24 พฤศจิกายน 2526 ให้นายปัญญา ปรีดีสนิท นักวิชาการป่าไม้ 6 ไปสำรวจพื้นที่เบื้องต้นดังกล่าว ปรากฏว่าสภาพป่ามีความอุดมสมบูรณ์ เป็นป่าต้นน้ำลำธาร มีสัตว์ป่าชุกชุม เป็นสถานที่ทางประวัติศาสตร์ และมีทิวทัศน์ธรรมชาติสวยงามหลายแห่ง


กรมป่าไม้จึงได้มีคำสั่ง ที่ 1641/2528 ลงวันที่ 21 ตุลาคม 2528 ให้ นายวันชัย ปานเกษม เจ้าพนักงานป่าไม้ 4 มาดำเนินการสำรวจจัดตั้งพื้นที่ป่าดังกล่าวเป็นอุทยานแห่งชาติ ผลการสำรวจตามหนังสือ ที่ กษ 0713(ภค)/28 ลงวันที่ 11 พฤษภาคม 2530 ปรากฏว่าป่าพื้นที่ดอยภูคาและบริเวณใกล้เคียง มีความเหมาะสมที่จะจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติ


กองอุทยานแห่งชาติได้นำเรื่องการจัดการอุทยานแห่งชาติดอยภูคา เสนอในการประชุมผู้อำนวยการกองในสังกัดกรมป่าไม้ ครั้งที่ 12/2531 ลงวันที่ 4 ตุลาคม 2531 ได้มีมติให้ดำเนินการจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติดอยภูคาต่อไป กองอุทยานแห่งชาติ กรมป่าไม้ จึงได้นำเสนอคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติ มีมติในการประชุมครั้งที่ 2/2531 ลงวันที่ 19 ตุลาคม 2531 เห็นชอบให้กำหนดพื้นที่ป่าดอยภูคาเป็นอุทยานแห่งชาติ ซึ่งได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดที่ดินป่าดอยภูคา ป่าผาแดง ป่าแม่น้ำน่านฝั่งตะวันออกตอนใต้ ป่าน้ำว้า และป่าแม่จริม ในท้องที่ตำบลห้วยโก๋น ตำบลขุนน่าน อำเภอเฉลิมพระเกียรติ ตำบลปอน ตำบลงอบ ตำบลและ ตำบลทุ่งช้าง อำเภอทุ่งช้าง ตำบลพญาแก้ว อำเภอเชียงกลาง ตำบลภูคา ตำบลศิลาเพชร ตำบลอวน อำเภอปัว ตำบลบ่อเกลือเหนือ ตำบลดงพญา ตำบลบ่อเกลือใต้ ตำบลภูฟ้า อำเภอบ่อเกลือ ตำบลยม อำเภอท่าวังผา ตำบลพงษ์ อำเภอสันติสุข และตำบลแม่ จริม ตำบลหนองแดง ตำบลน้ำพาง อำเภอแม่จริม จังหวัดน่าน เนื้อที่ประมาณ 1,065,000 ไร่ หรือ 1,704 ตารางกิโลเมตร เป็นอุทยานแห่งชาติ โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 116 ตอนที่ 48 ก ลงวันที่ 17 มิถุนายน 2542

ภูมิประเทศ
สภาพภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นเทือกเขาสูงชันสลับซับซ้อน มียอดดอยภูคาเป็นสัญลักษณ์ของอุทยานแห่งชาติดอยภูคา มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 1,980 เมตร อันเป็นสัญลักษณ์ภูเขาที่สูงที่สุดในจังหวัดน่าน โดยทั่วไปเป็นภูเขาหินทราย เป็นพื้นที่ต้นน้ำลำธารชั้น 1 อันเป็นต้นกำเนิดของแม่น้ำลำธารหลายสาย เช่น แม่น้ำน่าน แม่น้ำว้า เป็นต้น

ภูมิอากาศ
อุทยานแห่งชาติดอยภูคา มีสภาพภูมิอากาศ แบ่งออกเป็น 3 ฤดูกาล คือ

ฤดูฝน ระหว่างเดือนพฤษภาคม - ตุลาคม มีฝนตกชุก

ฤดูหนาว ระหว่างเดือนพฤศจิกายน- กุมภาพันธ์ ในเดือนธันวาคม - มกราคม จะมีอากาศหนาวจัด เฉลี่ยประมาณ 10 องศาเซลเซียส

ฤดูร้อน ระหว่างเดือนมีนาคม - เมษายน อุณหภูมิโดยเฉลี่ยประมาณ 30 องศาเซลเซียส กลางคืนโดยเฉลี่ย 25 องศาเชลเชียส

สัตว์ป่า
สัตว์ป่าที่อาศัยอยู่มีอย่างชุกชุม ได้แก่ ช้างป่า วัวแดง กระทิง กวางป่า เก้ง หมูป่า เลียงผา ลิง ชะนี ค่าง หมี อีเห็น กระจง นาก ไก่ป่า ไก่ฟ้า เหยี่ยวรุ้ง นกมูม นกพญาไฟใหญ่ ฯลฯ มีนกหายาก 2 ชนิด ซึ่งพบที่ดอยภูคา ได้แก่ นกมุ่นรกคอแดง (Rufous-throated Fulvetta) และนกพงใหญ่พันธุ์อินเดีย (Clamorous Reed-Warbler)

ป่าและพันธุ์ไม้
สภาพป่าอุดมสมบูรณ์ ประกอบด้วยป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ป่าดิบเขา ป่าดิบแล้ง และยังมีป่าสนเขากลุ่มเล็กๆ อยู่บริเวณทางตอนใต้ของอุทยานแห่งชาติดอยภูคา ใกล้กับดอยภูหวด
นอกจากนี้ยังมีทุ่งหญ้าปกคลุมบนภูเขาเป็นบริเวณกว้าง ซึ่งเป็นผลจากการแผ้วถางป่าของชาวบ้านเมื่อก่อนที่จะมีการประกาศให้ดอยภูคาเป็นพื้นที่อนุรักษ์
พันธุ์ไม้ที่สำคัญ ได้แก่ ก่อ ยาง ตะเคียน จำปีป่า ประดู่ แดง สัก เต็ง รัง เหียง พลวง พะยอม รวมทั้งปาล์มขนาดใหญ่ หวาย ผักกูด ไผ่ และหญ้าเพ็ก เป็นต้น
พันธุ์ไม้หายาก เช่น ชมพูภูคา ก่วมภูคา จำปีป่า ไข่นกคุ้ม ค้อเชียงดาว โลดทะนงเหลือง ขาวละมุน เทียนดอย เสี้ยวเครือ มะลิหลวง สาสี่หนุ่ม เหลืองละมุน ประทัดน้อยภูคา กระโถนพระฤาษี กุหลาบแดง กุหลาบขาวเชียงดาว
พันธุ์ไม้เฉพาะถิ่น ได้แก่ เต่าร้างยักษ์ หมักอินทร์ คัดเค้าภูคา ประดับหินดาว หญ้าแพรกหิน นมตำเลีย และรางจืดต้นภูคา

สิ่งอำนวยความสะดวก
  • บ้านภูคา1 ลักษณะเป็นบ้านชั้นเดียว 4 ห้องนอน 2 ห้องน้ำ พักได้จำนวน 7 คน
  • บ้านภูคา2 ลักษณะเป็นบ้านชั้นเดียว 3 ห้องนอน 2 ห้องน้ำ พักได้จำนวน 6 คน
  • บ้านภูคา3-7 ลักษณะเป็นบ้านชั้นเดียว 4 ห้องนอน 4 ห้องน้ำ พักได้จำนวน 16-20 คน
  • บ้านเกวียน พักได้จำนวน 2 คน ห้องน้ำรวม มีทั้งหมด 16 หลัง
  • สถานที่กางเต็นท์ มีอยู่ 3 แห่ง ได้แก่ สถานที่กางเต็นท์ที่ 1-2 อยู่บริเวณที่ทำการอุทยานแห่งชาติดอยภูคา สถานที่กางเต็นท์ที่ 3 อยู่บริเวณลานดูดาว สถานที่กางเต็นท์ทั้ง 3 แห่งนี้มีห้องน้ำ ห้องสุขาไว้บริการแก่นักท่องเที่ยวด้วย

การเดินทาง
โดยรถยนต์ส่วนตัว จากจังหวัดน่านไปตามทางหลวงหมายเลข 1080 ถึงอำเภอปัวระยะทาง 60 กม. แยกไปตามทางหลวงหมายเลข 1256 (ปัว-บ่อเกลือ) ถึงที่ทำการอุทยานแห่งชาติดอยภูคา ระยะประมาณ 25 กม. รวมระยะทาง 85 กม. การเดินทางไปบ้านมณีพฤกษ์จากจังหวัดน่านไปตามทางหลวง หมายเลข 1080 ผ่าน อ.เชียงกลาง ระยะทางประมาณ 75 กม. แยกขวาบ้านนาหนุนเข้าบ้านมณีพฤกษ์ ระยะประมาณ 40 กม. รวมระยะทาง 115 กม.

โดยรถยนต์ประจำทาง จาก กรุงเทพฯ ถึง อ.ปัว โดยรถปรับอากาศจากสถานนีขนส่งหมอชิตสายเหนือ ใช้เวลาเดินทางประมาณ 11 ชม. จากปัวถึงอุทยานแห่งชาติดอยภูคา มีรถโดยสาร สายปัว-บ่อเกลือ เวลา 7.30 น. , 9.30 น. , 11.30 น. , 14.00 น.

จุดเด่นที่น่าสนใจ


ภูเขาทิวทัศน์ เทือกเขาดอยภูคาเป็นเทือกเขาสูงสลับซับซ้อน ซึ่งมีทิวทัศน์ที่สวยงามตามธรรมชาติ อากาศบริสุทธิ์ โดยเฉพาะยอดดอยภูคา มีเมฆปกคลุมตลอด ฤดูฝนและฤดูหนาว จึงมีทิวทัศน์ที่สวยงามมาก


ป่าปาล์มดึกดำบรรพ์ เป็นป่าปาล์มขนาดใหญ่ของประเทศไทย มีพื้นที่เฉพาะรอบ ๆ ดอยภูแว ไม่ต่ำกว่า 3,000 ไร่ ลักษณะเป็นป่าปาล์มธรรมชาติดงดิบแทบจะไม่มีพันธุ์ไม้อื่นใดปะปนชาวเขาเผ่าแม้วเรียกปาล์มชนิดนี้ว่า “ต้นจิ๊ก” ลำต้นใส้ในที่อ่อนใช้ประกอบอาหารรับประทานแทนข้าวได้


พระลานหินและหน้าผา เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่สวยงามมากอยู่ที่ดอยภูแว ไม่มีพันธุ์ไม้ขนาดใหญ่ขึ้นอยู่ และยังประกอบด้วยหน้าผาอีกหลายแห่ง เช่น ผาแง่ม ผาเก้า ผาผึ้ง ผาขี้นก เป็นต้น


ธารน้ำลอด ชาวบ้านเรียกว่า “น้ำออกรู” เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่มหัศจรรย์มาก ภายในถ้ำใต้ภูเขาจะมีลำธารน้ำที่ผุดขึ้นมาจากใต้ภูเขาแล้วไหลออกปากถ้ำออกไป มีเสียงดังสนั่นเสมือนเสียงน้ำตกและผนังถ้ำจะมีรูปเข้าไปลักษณะห้วยลำธารมีน้ำไหลออกมา ระยะทางประมาณ 3 กม.


ต้นชมพูภูคา ซึ่งเป็นพรรณไม้ที่มีชนิดเดียวในโลก ในประเทศไทยจะพบเพียงแห่งเดียวที่ป่าอุทยานแห่งชาติดอยภูคา จ.น่านเท่านั้น ต้นชมพูภูคาเป็นไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ สูงถึง 25 เมตร เปลือกเรียบสีเทาอ่อน ออกดอกเดือน มกราคม-ต้นมีนาคม เต่าร้างยักษ์ (เต่าร้างน่านเจ้า) เป็นไม้เฉพาะถิ่นของอุทยานแห่งชาติดอยภูคา จ.น่าน ไม่มีรายงานว่าพบที่ใดในโลก เป็นปาล์มลำต้นเดียวสูงประมาณ 40 เมตร


ก่วมภูคา เป็นพรรณไม้ที่เพิ่งพบครั้งแรก (new record) ในประเทศไทย เป็นไม้ต้นผลัดใบ สูง 15-25 เมตร ใบอ่อนสีแดงเว้าเป็น 5 แฉก ใบแก่สีเขียว 3 แฉก เป็นพืชวงค์เดียวกับเมเปิ้ล


พรรณไม้ที่หายาก คือ จำปีช้าง ไข่นกคุ้ม ค้อเชียงดาว โลดทะนงเหลือง ขาวละมุน เทียนดอย เสี้ยวเครือ มะลิหลวง สาลี่หนุ่ม เหลืองละมุน ประทัดน้อยภูคา กระโถนพระฤาษี กุหลาบแดง กุหลาบขาวเชียงดาว


พรรณไม้เฉพาะถิ่น คือ หมักอินทร์ คัดเค้าภูคา ประดับหินดาว หญ้าแพรกหิน นมตำเลีย รางจืดต้นภูคา

ถ้ำ มีถ้ำขนาดใหญ่ที่มีความสวยงามอยู่หลายแห่งที่สำคัญ คือ

  • ถ้ำผาแดง,ถ้ำผาผึ้ง เป็นถ้ำที่สวยงามและยาวมากที่สุดในอุทยานแห่งชาติดอยภูคา (บ้านมณีพฤกษ์) อ.ทุ่งช้าง ภายในถ้ำมีหินงอกหินย้อยที่สวยงามและยังมีน้ำตกและลำธารขนาดใหญ่ด้วย
  • ถ้ำผาฆ้อง เป็นถ้ำขนาดกลางบริเวณปากถ้ำจะมีขนาดเล็ก ภายในถ้ำจะมีหินงอกหินย้อยและลำธารไหลผ่านแต่ช่วงฤดูฝนไม่สามารถเข้าชมได้ เนื่องจากอาจมีน้ำท่วมในถ้ำอยู่ระหว่างทางขึ้นอุทยานแห่งชาติดอยภูคา อ.ปัว

น้ำตก มีน้ำตกกระจัดกระจายมากมายทั่วพื้นที่ที่สวยงาม คือ

  • น้ำตกต้นตอง เป็นน้ำตกหินปูนอยู่บริเวณใกล้ๆที่ทำการอุทยานฯ เป็นน้ำตกขนาดกลาง มี 3ชั้น สูงประมาณ 60 เมตร
  • น้ำตกวังเปียน อยู่ในอำเภอเฉลิมพระเกียรติ ซึ่งกำลังพัฒนา อยู่ใกล้หน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติดอยภูคาที่ 8 (บ้านห้วยโก๋น)
  • น้ำตกภูฟ้า อยู่ในอำเภอแม่จริม การเดินทางเข้าไปยากลำบากจะต้องเดินเท้าประมาณ 2 วัน
  • น้ำตกตาดหลวง บ้านทุ่งเฮ้า อ.ปัว และเป็นแหล่งอนุรักษ์พันธ์ปลา

ล่องแก่งน้ำว้าตอนกลาง ในเขตอุทยานฯ เป็นเส้นทางล่องแก่งน้ำว้าระดับ 3-5 ประมาณ 50 กว่าแก่ง เช่นแก่งสบห้วยบึง, แก่งหลวง, แก่งเสือเต้น, แก่งผีป่า, แก่งขอน, แก่งท่ารถเมล์, แก่งสร้อย เป็นต้น โดยใช้เรือยางที่ออกแบบเป็นพิเศษเพื่อการล่องแก่งน้ำว้าตอนกลางโดยเฉพาะ


บ้านมณีพฤกษ์ เป็นสถานที่ท่องเที่ยวอยู่ในเขตอุทยานฯ ทางทิศเหนือจากสถานที่ทำการอุทยานฯ สถานที่ท่องเที่ยว เช่น ถ้ำผาผึ้ง ถ้ำหอหญิง ถ้ำหอชาย ถ้ำจำปี ถ้ำน้ำมุด น้ำตกห้วยงัด น้ำตกลงรู จุดชมวิวดูหัวล้าน ถ้ำภูหัวล้าน เป็นต้น


ยอดดอยภูแว ยอดดอยภูแว เป็นยอดดอยที่มีความสูงจากระดับน้ำทะเล 1,837 เมตร มีลักษณะโดดเด่นเป็นทุ่งหญ้าบนดอยอีกทั้งยังมีลานหินและหน้าผาชันอีกด้วย แลมีพรรณไม้เฉพาะถิ่นและพรรณไม้หายาก เช่น ค้อ กุหลาบพันปี ฯลฯ ในช่วงฤดูหนาวนั้นมีความสวยงามมาก


สุสานหอย ซึ่งเป็นหอยทะเลอายุประมาณ 200 ล้านปี พบในบริเวณบ้านค้างฮ่อ อ.ปัว



แผนที่


ที่อยู่ / สถานที่ติดต่อ
ที่อยู่ : ตู้ปณ. 8 ต.ภูคา อ.ปัว จ.น่าน
รหัสไปรษณีย์ : 55120
โทรศัพท์ : 0-5470-1000 
แฟกซ์ : 0-5470-1000 
อีเมล์ :  
เว็บไซต์ :  

อุทยาน/วนอุทยาน/เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าอื่น ๆ ในจังหวัดน่าน
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าดอยผาช้าง
วนอุทยานถ้ำผาตูบ
อุทยานแห่งชาติขุนน่าน
อุทยานแห่งชาติถ้ำสะเกิน
อุทยานแห่งชาตินันทบุรี
อุทยานแห่งชาติแม่จริม
อุทยานแห่งชาติศรีน่าน

แหล่งข้อมูลอ้างอิง
กรมอุทยาน สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย

พิมพ์ พิมพ์หน้านี้    ส่งหน้านี้ให้เพื่อน    ข้อมูล XML    บุ๊คมาร์คหน้านี้